ABD’de doktora öğrencisi Rümeysa Öztürk, 25 Mart’ta ABD İç Güvenlik Bakanlığına bağlı Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) ajanları tarafından gözaltına alındı. Öztürk’ün avukatlarının Boston Federal Mahkemesi’nde başlattığı habeas corpus (tutukluluğun yasallığının sorgulanması) davasının ilk duruşması gerçekleşti. Duruşmaya eyalet dışındaki gözaltı durumu sebebiyle uzaktan katılan Öztürk, avukatları aracılığıyla durumu detaylandırdı.
Avukatları, ICE yetkililerinin müvekkillerini gözaltına aldıktan sonra gece yarısı eyalet dışına transfer ettiğini belirterek, bu işlemin bilinçli yapıldığını ve yargı yetkisinin ihlal edildiğini savundu. Mahkeme belgeleri, ICE’nin operasyonunun büyük bir hassasiyetle zamanlandığını gösterdi. Yerel saatle 17.15’te, Öztürk, Somerville’deki evinin yakınlarında gözaltına alındı. Gözaltının hemen ardından, 17.49’da ICE gözetiminde yola çıkıldı ve 22.01’de Nürnberg Üniversitesi’nde yaşayan Öztürk’ün avukatlarından Mahsa Khanbabai, Boston Bölge Mahkemesi’ne acil bir dilekçe sundu. Fakat ICE, 22.28’de Öztürk’ü Vermont’a taşıdı ve ertesi gün 05.31’de Louisiana’ya uçuş gerçekleştirdi.
Öztürk’ün avukatları, müvekkillerinin gözaltına alındıktan sonra hala Boston’daki ICE ofisi altında olduğunu iddia ederek davanın Boston’da görülmesinin hukuken doğru olduğunu savundu. Khanbabai, “Öztürk, tutuklandığında fiziksel olarak Boston ICE saha ofisinin kontrolündeydi, bu nedenle buradaki mahkeme yargı yetkisine sahiptir.” şeklinde bir savunma yaptı. Federal Savcı Mark Sauter ise, “Rumsfeld v. Padilla” davasına atıfta bulunarak, davanın tutuklunun bulunduğu yer olan Vermont ya da Louisiana’da açılması gerektiğini öne sürdü.
Öztürk’ün avukatları, ICE’nin müvekkillerinin yerini gizleyerek avukatının sürece dahil olmasını kasıtlı olarak engellediğini iddia etti. Avukatlar, “Öztürk’ün ailesi ve avukatı, nerede olduğunu yaklaşık 20 saat boyunca öğrenemedi.” ifadelerini kullanarak, durumu derinlemesine analiz etti. Bu duruma karşı çıkan Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) avukatlarından Brett Max Kaufman, “Hükümet burada yalnızca bir öğrenciyi tutuklamakla kalmadı, aynı zamanda anayasal hakları fiilen devre dışı bırakan bir strateji yürüttü.” yorumunu yaptı.
Davanın Yargıcı Denise J. Casper yönetiminde yapılan duruşmada, karşılıklı argümanlar ve hukuki detaylar 1 saatten fazla süre boyunca tartışıldı. Yargıç Casper, yargı yetkisinin aşındırılmasına yönelik argümanları ciddiyetle dinlerken, hükümetin zamanlamasıyla ilgili eleştirilerde bulundu. Yargıç Casper, “ICE’ın, federal bir mahkeme kararından dakikalar önce nakil yapması tesadüf değilse, ciddi bir yargı istismarıdır.” dedi. Yargıç, yargı yetkisi konusundaki kararını kısa süre içerisinde açıklayacağını belirterek duruşmayı sonraki bir tarihe erteledi.
Rümeysa Öztürk, Massachusetts eyaletindeki Tufts Üniversitesi’nde doktora öğrencisiydi. 25 Mart’ta, yerel